વિભાજ્યતાની ચાવીઓ ને સમજતા પહેલા એક
અંગત્યનાં મુદ્દા વિશે જોઈએ.....
ભાગફર
ભાજક ભાજ્ય
શેષ અથવા નિ:શેષ
2 ની ચાવી
જે સંખ્યા નો એકમ નો અંક 2, 4, 6, 8, કે 0 હોય તે સંખ્યા ને 2 વડે નિ: શેષ ભાગી શકાય.
ઉદાહરણ :- 48, 50, 126, . . . .
વગેરે ...OR....
જેનો એકમનો અંક 2, 4, 6, 8, કે 0 હોય તો તે બધી સંખ્યા બેકી સંખ્યા હોય તેવી દરેક બેકી સંખ્યાને પણ 2 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય.
3 ની ચાવી...
જે સંખ્યાના બંધા અંકો નાં સરવાળા ને 3 વડે નિ: શેષ ભાગી શકાય તો તે સંખ્યાને 3 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય છે.
ઉદાહરણ :- 432
બંધા અંકોનો સરવાળો = 4 + 3 + 2 = 9
9 ને 3 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય છે. તો 432 ને 3 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય.
ઉદાહરણ : - 492
જે સંખ્યા નાં એકમ અને દશકનાં અંકોને 4 વડે નિ: શેષ ભાગી શકાય અથવા એકમ અને દશક નો અંક 0 ( શૂન્ય ) હોય તો આવી સંખ્યાને 4 વડે નિ: શેષ ભાગી શકાય.
ઉદાહરણ :- 1684
એકમ નો અંક = 4 4 84
દશક નો અંક = 8
84 ને 4 વડે નિ:શેષ ભાગી
શકાય છે.
તેથી 1684
ને 4 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય.
ઉદાહરણ 2 :- 1500
એકમ અને દશક નો અંક 0 ( શૂન્ય ) છે.
તેથી 1500 ને 4 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય.
5 ની ચાવી...
જે સંખ્યાનો એકમ નો અંક 0 અથવા 5 હોય
તે સંખ્યા ને 5 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય.
ઉદાહરણ :- 25, 625, 475, 890, . . . વગેરે
6 ની ચાવી
જે સંખ્યા ને 2 અને 3 વડે નિ:શેષ ભાગી
શકાય તો તે સંખ્યા ને 6 વડે નિ:શેષ ભાગી
શકાય.
ઉદાહરણ :- 576
સ્ટેપ 1 :- 576 ને 2 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય કે નહીં તે
ચકાસીએ...
એકમ નો અંક 6 છે. એટલે
આ સંખ્યાને 2 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય છે તો 6 વડે
નિ:શેષ ભાગી શકાય.
સ્ટેપ 2 :- 576 ને 3 વડે નિ:શેષ
ભાગી શકાય કે નહીં તે ચકાસીએ...
5+7+6= 18
18 ને 3 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય
576 ને 6 વડે નિ:શેષ ભાગી શકશે
10 ની ચાવી
કોઈ પણ સંખ્યા નો એકમ નો અંક 0
(શૂન્ય) હોય તે સંખ્યાને 10 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય.
ઉદાહરણ :- 10, 50, 100, 500, 700, 1500, . . .
વગેરે
જે સંખ્યાને 3 અને 4 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય તો તે સંખ્યાને 12 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય.
ઉદાહરણ :- 10224
સ્ટેપ 1 :- 10224 ને 3 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય કે નહીં તે
ચકાસીએ...
1 + 0 + 2 + 2 + 4 =
9
9 ને 3 વડે નિ:શેષ ભગાય એટલે
10224 ને 3 વડે ભગાય ને
10224 ને 3 વડે ભગાય તો 12 વડે ભગાય.
સ્ટેપ 2 :- 10224 ને 4 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય કે નહીં તે
ચકાસીએ..
દશક અને એકમ નો અંક 24 છે.
24 ને 4 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય
તેથી 10224 ને 12 વડે નિ:શેષ ભાગી શકાય.
